« براى برترى و گردن فرازى علم اين بس كه آن‌كه بهره‌اى از آن ندارد ، ادعايش را دارد و اگر كسى را از گروه دانايان بدانند ، در حالى كه از آن گروه نيست ، خوشحال مىشود و براى گمنامى و بىارجى نادانى همين بس كه آنكه در آن است از وى بيزارى مىجويد و چنانچه بدان بخوانندش خشم گيرد . » « 1 » و فرمود : دانش بسيار فراتر از آن است كه جملگى به چنگ آيد پس از هرچيزى بهترين آن را برگيريد . « 2 » آشكار است كه هيچكس به تنهايى نمىتواند همه دانش‌ها را كسب كند حتى اگر هزار سال را در اين سودا سپرى كند . . . داناترين مردم كسى است كه از دانش ديگران بر دانش خود بيافزايد و قرن‌ها پس از روزگار امام على ( ع ) بود كه انديشمندان اين حقيقت را دريافتند و به تبادل اطلاعات پرداختند و پيمان‌هاى ( تبادل ) فرهنگى بستند . امام ( ع ) مىگويد : اگر تمامى دنيا به صورت لقمه خوراكى در آيد و به جوياى دانشى داده شود ، حق او بدرستى ادا نشده است . ازاين‌روست كه مىبينيم دولت‌ها ، در كشورهاى پيشرفته دانشمندان را بها داده و آنان را بر تمامى اقشار جامعه برترى مىدهند . اين حالت عكس آن چيزى است كه در دولت‌هاى عقب مانده رخ مىدهد كه نادانان ثروتمند و با اصل و نسب را ارج نهاده و به آنان بها مىدهند . غير ممكن است كسى اين احساس عميق را نسبت به ارزش والاى علم داشته باشد مگر آن‌كه « در سينه دانشى بسيار داشته باشد و هزار دروازه از علم به آن‌چه بود و آن‌چه خواهد شد بر وى

--> ( 1 ) - عيون الحكم و المواعظ : 387 ، دستور معالم الحكم : 24 ، منيه المريد : 72 ح 1 ، المجموع نووى : 1 / 19 ، الاقناع حجاوى : 1 / 10 . ( 2 ) - غرر الحكم : 1819 ، عيون الحكم و المواعظ : 54 ، تاريخ اليعقوبى : 2 / 5 .